Yên Giang
Giữa nhịp sống hiện đại, việc chăm sóc bản thân đôi khi không cần đến những liệu trình phức tạp, mà chỉ bắt đầu bằng vài phút lắng nghe hơi thở. Các bài tập thở chủ đích (breathwork) đang trở thành xu hướng chăm sóc sức khỏe của giới trẻ.
Từ chánh niệm trong hơi thở đến kỹ thuật thở có chủ đích
Người Việt vốn không xa lạ với việc chăm chút hơi thở. Từ những bài dưỡng sinh, khí công buổi sớm bên hồ đến thực hành thiền chánh niệm, hơi thở từ lâu đã hiện diện trong nhiều phương pháp nuôi dưỡng sự cân bằng. Ngày nay, những thực hành ấy được tiếp cận dưới một tên gọi phổ biến hơn: breathwork – tập hợp các kỹ thuật điều chỉnh hơi thở có chủ đích, giúp con người nhận biết trạng thái cơ thể, điều chỉnh giảm bớt căng thẳng và tạo ra những khoảng lặng thư giãn.
Một số nghiên cứu khoa học bước đầu cũng ghi nhận những tác động tích cực của breathwork đối với tâm trạng. Năm 2023, nghiên cứu tổng hợp của Guy Fincham và cộng sự, công bố trên cho thấy nhóm thực hành breathwork có mức độ căng thẳng tự cảm nhận thấp hơn nhóm đối chứng. Cùng năm, một nghiên cứu của Đại học Stanford đăng trên ghi nhận những cải thiện về tâm trạng ở những người dành 5 phút mỗi ngày để thực hành một số kỹ thuật thở hoặc thiền chánh niệm.
Áp dụng kỹ thuật breathwork trong đời sống
Điểm thú vị của breathwork nằm ở sự đa dạng. Không có một công thức duy nhất dành cho tất cả mọi người, bởi mỗi kỹ thuật hướng đến một cách cảm nhận và điều hòa hơi thở khác nhau.
Với người mới bắt đầu, thở cơ hoành là một lựa chọn nhẹ nhàng. Người tập có thể nằm ngửa, co nhẹ đầu gối, đặt một tay lên ngực và tay còn lại dưới bờ sườn. Khi hít vào bằng mũi, hãy cảm nhận bụng căng ra trong khi lồng ngực gần như giữ nguyên; sau đó thở ra từ tốn, để bụng nhẹ nhàng hạ xuống. Khi đã quen, bài tập có thể được thực hiện ở tư thế ngồi hoặc đứng; mỗi lần khoảng 5–10 phút là đủ để làm quen với chuyển động và lắng nghe nhịp thở.
Một lựa chọn khác là thở chậm theo nhịp đếm. Người thực hành hít vào nhẹ nhàng, đếm từ 1 đến 5, sau đó thở ra với nhịp đếm tương tự. Chỉ vài phút mỗi ngày, bài tập đã có thể trở thành một khoảng dừng dễ chịu vào buổi sáng, sau giờ làm việc hoặc trước khi đi ngủ.
Trong khi đó, box breathing (hay thở hộp) lại chia hơi thở thành bốn nhịp bằng nhau: hít vào, giữ hơi, thở ra và giữ hơi. Kỹ thuật này thường được thực hành với nhịp 4 giây cho mỗi giai đoạn.
Kết hợp thở với các trải nghiệm chăm sóc cơ thể khác
Breathwork cũng có khả năng kết nối tự nhiên với nhiều bộ môn chăm sóc sức khỏe khác. Trong yoga, hơi thở được phối hợp với từng chuyển động và tư thế, giúp người tập cảm nhận cơ thể thay vì chỉ hướng đến việc hoàn thiện một động tác.
Với thiền chánh niệm, hơi thở trở thành điểm neo của sự chú ý: mỗi khi tâm trí bị cuốn theo những suy nghĩ, người thực hành nhẹ nhàng đưa sự tập trung trở lại cảm giác hít vào và thở ra. Các bài giãn cơ nhẹ nhàng, pilates hay những buổi đi bộ thư thái cũng có thể kết hợp với việc chú tâm đến nhịp thở.
Một trong những cách kết hợp giàu trải nghiệm nhất của breathwork là tắm rừng, thực hành có nguồn gốc từ Nhật Bản. Khác với trekking hay leo núi vốn chú trọng quãng đường và thể lực, tắm rừng đề cao sự chậm rãi: lắng nghe tiếng lá, cảm nhận mùi đất ẩm, quan sát ánh nắng xuyên qua vòm cây hay hít thở sâu để “làm sạch” lồng ngực.
Breathwork kết hợp tắm rừng mở ra một cách tiếp cận mới với du lịch chăm sóc sức khỏe. của Global Wellness Institute (GWI), báo cáo xu hướng năm 2024 đề cập tới sự chuyển dịch du khách toàn cầu khi ưu tiên các hành trình “chữa lành hướng nội”, kết hợp giữa việc đắm chìm trong không gian xanh và thực hành các kỹ thuật thở sâu dưới sự hướng dẫn của chuyên gia thay vì tìm đến các khu nghỉ dưỡng giải trí ồn ào.
Người mới bắt đầu nên tập breathwork ở đâu?
Breathwork không phải một cuộc thử thách sức bền cũng như không đòi hỏi những thiết bị chuyên dụng hay một không gian được thiết kế chuyên biệt. Ngược lại, một góc phòng yên tĩnh, một ban công đón nắng sớm, một khu vườn nhỏ hay khoảng sân thoáng đãng đều có thể trở thành nơi bắt đầu cho breathwork. Điều cần thiết là môi trường cần tạo cảm giác dễ chịu để tâm trí tập trung và hạn chế những tác động bên ngoài.
Trong các chương trình nghỉ dưỡng, hoạt động này có thể được tổ chức linh hoạt, như phòng thiền trong nhà, hoặc các không gian ngoài trời. Thời điểm tập nên là lúc sáng sớm khi không khí còn trong lành, và không gian còn vắng lặng. Điều này sẽ giúp người thực hành chú tâm hơn vào cơ thể.
Ở Việt Nam, từ những cánh rừng nguyên sinh, vườn quốc gia, vùng núi cao đến các khu nghỉ dưỡng sinh thái bên hồ và những khu vườn nhiệt đới, cảnh quan đa dạng có thể trở thành chất liệu để thiết kế các chương trình kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe phù hợp cho nhiều đối tượng.
Đó có thể là một buổi sáng đi bộ dưới tán thông ở Ba Vì, hành trình chậm giữa những cánh rừng Cúc Phương, Nam Cát Tiên hay khoảng thời gian tĩnh lặng trong không gian xanh của các khu nghỉ dưỡng sinh thái đều có thể được phát triển thành những trải nghiệm kết hợp breathwork, yoga và thiền.
Với những cư dân đô thị bận rộn, hành trình không nhất thiết phải kéo dài nhiều ngày hay đưa du khách đến một khu rừng xa xôi. Đó có thể là một buổi sáng đi bộ trên tuyến đường phù hợp, vài phút ngồi yên dưới tán cây và một khoảng dừng để chú tâm vào hơi thở, dành thời gian để cảm nhận thiên nhiên và chăm sóc bản thân mỗi ngày.
Có thể bạn cũng quan tâm
