Thanh Hiển
Điều thú vị ở Phan Đăng Hoàng không nằm ở cột mốc trở thành nhà thiết kế Việt Nam đầu tiên trình diễn tại Milan Fashion Week. Trong một ngành công nghiệp vốn ưa những câu chuyện về thành tích và các cột mốc tiên phong, Hoàng lại gần như không dành nhiều thời gian để nói về chúng. Thay vào đó, anh nói về nghề, về cách tồn tại bằng nghề và làm thế nào để một thương hiệu trẻ có thể đi đường dài.
Có lẽ chính điều đó mới tạo nên chân dung khác biệt của Phan Đăng Hoàng.
Ở tuổi mà không ít nhà thiết kế còn mãi tìm cách khẳng định cái tôi bằng những tuyên ngôn mạnh mẽ, Phan Đăng Hoàng lại lựa chọn sự điềm tĩnh. Khoảnh khắc anh cất tiếng hô “From Vietnam” trên sàn diễn của Milan Fashion Week vào năm 2024 không được kể như một màn ăn mừng cảm xúc. Đó chỉ là cách một người trẻ xác nhận nơi mình đến. “Người ta hiểu mình là người Việt Nam rất quan trọng”, anh chia sẻ.
Cách nhìn điềm tĩnh ấy tiếp tục hiện diện khi anh nói về giấc mơ đưa thời trang Việt Nam ra thế giới. Không có những phát biểu mang màu sắc lạc quan tuyệt đối. Anh hiểu rất rõ rằng Việt Nam vẫn còn là một cái tên tương đối mới trên bản đồ thời trang quốc tế. “Made in Vietnam” là điều đáng tự hào, nhưng theo anh, để cụm từ ấy trở thành một giá trị được công nhận rộng rãi vẫn cần rất nhiều thời gian, nhiều thế hệ và nhiều nỗ lực hơn nữa.
Phan Đăng Hoàng cũng không nhìn thời trang như một thế giới tách biệt khỏi đời sống, mà xem nó như một phản ứng trước hiện thực và đồng thời là một dự cảm về tương lai. “Thời trang vừa là phản xạ, vừa là tiên đoán”, anh nói. Một câu nói ngắn, nhưng đủ để hé lộ cách Hoàng nhìn về sáng tạo: không chạy theo hiện tại, cũng không cố gắng thoát ly khỏi nó.
Cách tiếp cận ấy cũng xuất hiện khi anh nói về trí tuệ nhân tạo. Trong khi AI đang trở thành chủ đề khiến nhiều người làm sáng tạo chia thành hai thái cực, hoặc hào hứng tuyệt đối, hoặc lo lắng bị thay thế, Phan Đăng Hoàng lại giữ một khoảng cách vừa đủ. Theo anh, “AI không thể giao tiếp với khách hàng thay mình”, càng không thể thay thế đôi tay của những người thợ may phía sau từng đường cắt. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi người làm nghề biết đâu là giới hạn của nó.
Nhưng có lẽ điều đáng nhớ nhất trong cuộc trò chuyện của Phan Đăng Hoàng với “Heritage Fashion Icons” lại không đến từ những câu chuyện về Milan, mà đến từ cách anh định nghĩa nghề nghiệp.
“Nghề là để nuôi sống mình. Có nghề mới có nghiệp”.
Đó là một phát biểu đầy thực tế của một chàng trai 26 tuổi theo đuổi đam mê sáng tạo. Anh không thần thánh hóa đam mê, cũng không xem sáng tạo là một đặc quyền có thể tồn tại ngoài quy luật của đời sống. Theo Phan Đăng Hoàng, mọi nỗ lực đều cần thời gian để kết thành quả. Nhưng nếu làm mãi mà vẫn không tạo ra giá trị, người làm nghề cũng phải đủ tỉnh táo để nhìn lại mình.
Đó là một quan điểm có phần khắt khe. Nhưng trong bối cảnh ngành thời trang ngày càng cạnh tranh, đó cũng là cách một nhà thiết kế trẻ tự giữ mình đứng vững giữa những biến động của thị trường.
Đáng nói là, tính thực tế ấy không làm Phan Đăng Hoàng đánh mất sự mềm mại, tinh tế trong quan sát. Khi nói về phụ nữ, anh không chỉ nhắc đến những biểu tượng quyền lực như Anna Wintour hay Donatella Versace. Điều anh quan sát được trước hết là sự mong manh phía sau vẻ ngoài mạnh mẽ. Với những người phụ nữ trong gia đình cũng vậy. Chính khả năng quan sát những chi tiết rất nhỏ ấy đã nuôi dưỡng ngôn ngữ thiết kế của Phan Đăng Hoàng, nơi sự nữ tính không đồng nghĩa với yếu đuối, còn quyền lực cũng không đồng nghĩa với sự cứng rắn.
Có một đối lập thú vị trong chân dung Phan Đăng Hoàng. Những bộ sưu tập của anh luôn giàu ý niệm và cảm xúc, nhưng bản thân nhà thiết kế lại xuất hiện với vẻ ngoài gần như tối giản. Anh kể về những chiếc váy công chúa từng vẽ năm mười tám tuổi, về thói quen ăn mặc rất bình thường và chưa bao giờ cảm thấy mình cần khoác lên mình hình ảnh một “nghệ sĩ nổi loạn”. Bởi với anh, cá tính không nằm ở vẻ ngoài, mà ở cách mỗi người lựa chọn nhìn thế giới.
Có thể vài năm nữa, Phan Đăng Hoàng sẽ còn có thêm nhiều cột mốc mới. Nhưng điều khiến anh đáng nhớ, ngoài những lần xuất hiện trên các sàn diễn quốc tế, thì có lẽ còn ở cách anh luôn bắt đầu câu chuyện về thời trang bằng một câu hỏi rất đời thường: làm thế nào để người làm nghề có thể sống được bằng chính nghề của mình.
Xem đầy đủ cuộc trò chuyện của Heritage Fashion Icons với Phan Đăng Hoàng tại kênh Youtube của Heritage.
Có thể bạn cũng quan tâm
