Ta la cà
Trong triển lãm “Art Talk: Poetry in Motion” do EuroStyle tổ chức vào tháng 9 tại Việt Nam, nghệ sĩ người Ý, Gio Bressana, không chỉ giới thiệu những bức bích họa phong cảnh Việt Nam trên tà áo mà còn chia sẻ tới công chúng điều thu hút của áo dài trong con mắt của một nghệ sĩ nước ngoài.

Được đào tạo tại Istituto Caravaggio (Brescia) và tốt nghiệp Maestro d’Arte, Gio Bressana dành nhiều năm nghiên cứu các kỹ thuật hội họa, đặc biệt là bích họa (fresco). Trong truyền thống mỹ thuật châu Âu, bích họa là kỹ thuật hội họa có mối quan hệ mật thiết nhất với kiến trúc. Những nét màu vẽ trực tiếp lên lớp vữa còn ướt, sắc tố thấm sâu vào bề mặt khi vữa khô, biến hình ảnh thành một phần không tách rời của không gian.

Tháng 9 vừa qua, Gio Bressana đã đến Việt Nam và tham dự triển lãm “Art Talk: Poetry in Motion”. Trong triển lãm, Gio Bressana kể về điều mà ông thấy thu hút nhất ở tà áo dài Việt. Đó chính là sự chuyển động: tà áo thay đổi theo bước chân, cử chỉ và cơ thể, góc cảm nhận hình ảnh vì thế cũng liên tục biến đổi. Hai tà áo khép rồi mở duyên dáng theo mỗi bước chân, làn gió thấp thoáng theo bờ vai, dáng hình ẩn hiện khi gần khi xa. Chỉ một nhịp chuyển của tà áo đã gợi ra ánh sáng, hình khối và cả thế giới tâm tư khó gọi thành tên. Áo dài là một “kiến trúc sống”, thăng hoa theo nhịp thở và nhịp bước của người nữ.
Qua nhiều thế hệ, tà áo dài đi cùng người phụ nữ trong từng khoảnh khắc của cuộc đời, từ cô nữ sinh trong trường học, cô dâu bước vào lễ đường, trở thành người mẹ, người bà. Mỗi lúc một dáng vẻ nhưng đều mang vẻ đẹp của sự kín đáo và nền nã, gợi lên một phần hình ảnh văn hoá Việt.

Vẻ đẹp bản địa còn chạm đến Gio Bressana thông qua sự đa dạng của thiên nhiên. Ông đem những nét đẹp của thiên nhiên Việt vào trong bức bích họa trên tà áo. Dòng nước và phù sa miền Tây được chuyển thành những nhịp điệu mềm theo đường cong tà áo; đoá sen trở thành một điểm dừng của thị giác; còn non nước và đường chân trời Hạ Long mở rộng bố cục theo chiều dài dáng áo.
Bề mặt ấy càng trở nên đặc biệt khi được dệt nên từ lụa đũi Nam Cao (Hưng Yên) – chất liệu mang di sản hơn 400 năm nghề thủ công, được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia năm 2023. Thớ đũi mộc mạc cùng độ rủ tự nhiên trực tiếp tham gia vào cuộc sáng tạo. Theo mỗi cử chỉ, cái xoay người hay làn gió nhẹ, thớ lụa khẽ biến thiên, làm cho nét cọ vờn bay theo ánh sáng.











