Hồng Trần
Giữa những tầng mây, bản sắc châu Á hiện diện qua tà áo dài Việt Nam, đường nét mềm mại của kebaya, sắc màu sari Ấn Độ hay dáng sườn xám phương Đông. Vượt khỏi ý nghĩa của một bộ đồng phục, mỗi thiết kế là cách các hãng hàng không đưa văn hóa bản địa đồng hành trên những chuyến bay quốc tế.
Trên những chuyến bay xuyên lục địa, có một “sân khấu thời trang” mà hành khách nào cũng được chiêm ngưỡng: đồng phục của tiếp viên. Ở nhiều hãng hàng không châu Á, đó không chỉ là bộ đồng phục mà là một tà áo quốc phục được đưa lên tầm quốc tế, từ áo dài, kebaya, sari đến sườn xám. Có hãng giữ gần như nguyên bản suốt nhiều thập kỷ, có hãng lại thiết kế cách tân theo hơi thở đương đại.

Áo dài trở thành đồng phục chính thức của Vietnam Airlines từ thập niên 1990. Sau nhiều lần thay đổi, từ năm 2015, hãng sử dụng thiết kế áo dài cách tân với hai gam xanh ngọc và vàng do nhà thiết kế Minh Hạnh thực hiện. Vẫn giữ phom dáng đặc trưng của áo dài, thiết kế mang diện mạo hiện đại và trở thành một trong những dấu ấn nhận diện của hãng.

Bộ đồng phục hiện tại của Hainan Airlines do nhà thiết kế Laurence Xu thực hiện, trình diễn tại Paris Couture Week năm 2017. Lấy cảm hứng từ sườn xám, thiết kế có tay lỡ, cổ áo mang họa tiết mây lành, phần gấu kết hợp hoa văn biển và núi, gợi hình ảnh chim đại bàng thần thoại. Sườn xám được phối cùng áo khoác và áo choàng phom dáng phương Tây, tạo sự kết hợp giữa yếu tố truyền thống Trung Hoa và thời trang hiện đại.

Bộ sarong kebaya của Singapore Airlines ra mắt năm 1968, khi hãng còn thuộc Malaysia-Singapore Airlines, với thiết kế của nhà mốt Pierre Balmain. Trang phục có bốn màu tương ứng với các cấp bậc: xanh dương cho tiếp viên, xanh lá cho tiếp viên trưởng nhóm, đỏ cho tiếp viên trưởng và đỏ đô cho giám sát chuyến bay. Mỗi bộ được may đo riêng cho người mặc thay vì sử dụng kích cỡ tiêu chuẩn.

Sarong kebaya của Malaysia Airlines bắt đầu xuất hiện từ năm 1963, với áo kutu baru màu đỏ ớt và chân váy chín nếp gấp. Qua các giai đoạn, đồng phục được bổ sung nhiều dấu ấn thủ công Malaysia: hoa văn batik từ năm 1972, hoa văn kelarai từ năm 1986… Phiên bản hiện nay kết hợp họa tiết tre và kelarai cùng hoa đại, hoa nhài và hoa dâm bụt.

Garuda Indonesia làm mới đồng phục tiếp viên vào tháng 8/2026 nhưng vẫn giữ kebaya – trang phục truyền thống đã gắn liền với hình ảnh của hãng. Thiết kế mới kết hợp dáng kebaya thanh lịch với batik nâu mang họa tiết lereng, cùng khăn choàng xanh và các phụ kiện thủ công. Những đường nét, màu sắc và hoa văn gợi nhắc thiên nhiên, di sản thủ công của quần đảo Indonesia, đưa bản sắc bản địa vào một diện mạo hiện đại trên những chuyến bay.

Tiếp viên Thai Airways mặc Thai Ruean Ton – một dạng trang phục truyền thống của Thái Lan, kết hợp cùng khăn sabai vắt vai. Thiết kế này đã đồng hành cùng đội ngũ tiếp viên của hãng trong hơn sáu thập kỷ. Với áo cổ tròn, hàng cúc phía trước và chân váy dài mang dáng vẻ kín đáo, thanh lịch, Thai Ruean Ton thể hiện nét duyên dáng đặc trưng của văn hóa Thái. Trên các chuyến bay quốc tế, bộ trang phục đã trở thành một dấu hiệu nhận diện, mang hình ảnh và tinh thần hiếu khách của xứ Chùa Vàng đến với hành khách khắp thế giới.

Sari là một phần hình ảnh đồng phục truyền thống của Air India. Năm 2023, nhà thiết kế Manish Malhotra làm mới trang phục bằng sari ombré may sẵn, với họa tiết gợi nhớ những ô cửa jharokha trong kiến trúc di sản Ấn Độ, kết hợp cùng blazer. Tiếp viên cấp cao mặc sắc tím than chuyển đỏ đô, trong khi tiếp viên trẻ mặc sắc đỏ chuyển tím.

Đồng phục nữ tiếp viên China Airlines được thiết kế bởi William Chang – nhà thiết kế từng được đề cử Oscar cho phục trang phim The Grandmaster. Lấy cảm hứng từ sườn xám thập niên 1950, bộ đồng phục sử dụng nền xám với những mảng đỏ làm điểm nhấn. Từ đầu năm 2025, nữ nhân viên có thêm lựa chọn mặc quần thay cho váy.

Cùng với Singapore Airlines, Malaysia Airlines và Garuda Indonesia, Royal Brunei Airlines chọn kebaya làm đồng phục cho nữ tiếp viên. Đây là minh chứng cho việc trang phục này đã trở thành ngôn ngữ chung của nhiều hãng hàng không Đông Nam Á, đặc biệt sau khi kebaya được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể vào năm 2024.











