Bài: Heritage Online tổng hợp
Ảnh: NVCC
Thay vì dịch chuyển hoa văn gốm Bát Tràng lên bề mặt vải, nhà thiết kế (NTK) trẻ Nguyễn Thị Thủy đã đi sâu vào tư duy tạo hình thủ công của các nghệ nhân, kết hợp với kỹ thuật thêu truyền thống Đông Cứu tạo nên một bộ sưu tập (BST) vừa thuần Việt, nhưng cũng rất đương đại.
Bộ đồ án tốt nghiệp “vải hóa” di sản Việt
BST “Đất nở hoa men” của NTK Nguyễn Thị Thủy (Khoa Thiết kế Thời trang, trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội) được xây dựng dựa trên triết lý cốt lõi của làng gốm Bát Tràng (Hà Nội): “Nhất xương, nhì da, thứ ba dạc lò”. Các thiết kế nằm trong đồ án tốt nghiệp này của cô đã dẫn dắt người xem đi qua một chương hồi của đất và lửa, được hiện thực hóa qua các kỹ thuật trang trí thủ công và những sắc độ màu men huyền thoại.
Đó là cuộc gặp gỡ giữa men lam và kỹ nghệ thêu của làng thêu long bào Đông Cứu (Hà Nội). Sắc Men lam kinh điển (màu xanh coban trên nền trắng ngà) được tái hiện hoàn hảo thông qua kỹ nghệ thêu Đông Cứu. Gần 1000 motif đuôi công và hoa mẫu đơn đã được nghệ nhân Nguyễn Văn Chương thêu tay bằng chỉ kim tuyến và kỹ thuật bắt nét, thêu nổi khối suốt hàng trăm giờ làm việc. Thiết kế nổi bật bởi sự tương phản giữa sắc xanh của men lam và ánh sáng rực rỡ của vàng đồng.
Đối lập với sự rực rỡ đó là set đồ đầu tiên của bộ sưu tập. Thiết kế này tái hiện kỹ thuật đắp nổi và khắc chìm khiến vải lụa mang cấu trúc phù điêu. Kỹ thuật đắp nổi và khắc chìm vốn dùng để tạo hiệu ứng ba chiều trên xương gốm mộc đã được chuyển hóa thành những đóa hoa mẫu đơn, hoa sen 3D đúc khuôn và đính kết tỉ mỉ lên bề mặt chất liệu Tafta, lụa cao cấp. Bộ đồ lấy cảm hứng từ giai đoạn hình thành của gốm với sắc men trắng ngà tinh khiết của đất sét cao lanh – các chi tiết đắp nổi hoa văn hoa dây màu vàng đồng được tiết chế hài hòa, tôn vinh phom dáng corset siết chặt mở hông, gợi nhắc đến những chiếc bình mộc trước khi vào lò nung.
Và giống như câu chuyện của gốm, nếu như những chiếc bình mộc sơ khai trải qua giai đoạn cao trào khi chịu thử thách khắc nghiệt của lửa thì thiết kế mang tên “Đất nở hoa men” lại là sự bùng nổ của sắc màu và cảm xúc. Ở thiết kế này, hiệu ứng men rạn – dòng men độc đáo và khó chế tác nhất của Bát Tràng – đã được “vải hóa” một cách tinh xảo bằng kỹ thuật thêu chỉ kim tuyến đan xen, tạo ra những vết nứt ngẫu nhiên mang vẻ đẹp của thời gian và sự không hoàn hảo đầy nghệ thuật. Thiết kế này sở hữu phần cổ áo quá khổ tựa như một công trình kiến trúc lớn bao quanh thân trên, kết hợp cùng các sắc độ của men ngọc và men nâu trầm ấm, tạo nên một nốt nhạc kịch tính dữ dội.
Sự kết hợp với phụ kiện mang tính di sản truyền thống Việt
Không chỉ mang đậm chất văn hóa Việt trong từng đường may, mũi chỉ, sắc màu, NTK trẻ còn đem những phụ kiện truyền thống của người phụ nữ Việt xưa vào trong bộ sưu tập tạo nên một bữa tiệc hình ảnh đồng bộ.
Chiếc nón ba tầm truyền thống được giữ nguyên phom dáng nhưng tái cấu trúc bằng kỹ thuật đính hoa 3D và motif của gốm Bát Tràng. Đáng chú ý hơn cả, đôi guốc mộc đi kèm được gia công trực tiếp bởi nghệ nhân Trương Công Đức – một trong những truyền nhân cuối cùng của làng nghề guốc mộc Yên Xá.
Trong kỷ nguyên của năm 2026, khi trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tạo ra hàng nghìn bản phác thảo thời trang chỉ sau một cú click chuột, và những cỗ máy công nghiệp dễ dàng in hàng loạt hoa văn trong vài giây, bộ sưu tập “Đất nở hoa men” của nhà thiết kế Nguyễn Thị Thủy như một thông điệp mà thế hệ làm thời trang trẻ muốn gửi gắm đến các nghệ nhân làng nghề. Những thiết kế được thành hình từ sự đầu tư kiên trì về mặt thời gian, từ đôi bàn tay điêu luyện của những nghệ nhân lành nghề và từ đam mê của người trẻ với văn hóa truyền thống Việt vẫn vừa có thể lan tỏa văn hóa, chạm vào cảm xúc và cũng rất “trendy”, đương đại.
Có thể bạn cũng quan tâm
